BEROEPSORGANISATIE VAN
SCHRIJVERS EN VERTALERS





 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Schrijvers en bibliotheken: een bewezen bondgenootschap
Schrijvers en bibliotheken zijn natuurlijke bondgenoten. Via de bibliotheek vindt de schrijver lezers, met boeken trekt de bibliotheek klanten. Voorleesmiddagen en schrijversbezoeken versterken de innige band.
Dit bondgenootschap is in stand gebleven, ook in veranderende tijden. Toen bezuinigingen de bibliotheken hard troffen, heeft de Vereniging van Letterkundigen zich met hart en ziel ingezet voor het goede doel: zo veel mogelijk bibliotheekfilialen openhouden. Jan Boerstoel, toenmalig voorzitter van de VvL, schreef een opiniestuk in de Volkskrant over de bezuinigingen. De vereniging zelf schreef brieven aan gemeentebesturen om de begrotingen te beïnvloeden en leden organiseerden protestacties in hun woonplaatsen.

Toch is de band tussen schrijvers en bibliotheken onder druk komen te staan. Nieuwe vormen van lezen en lenen verminderen de inkomsten van schrijvers, de opkomst van het e-book zet de bibliotheken voor het blok.

Het Bossche model
Een van de pijnpunten tussen de bondgenoten is de nieuwe 'bibliotheek op school'. Bij het lenen van een boek draagt de bibliotheek een klein bedrag af aan de schrijver van het boek, de leenrechtvergoeding. Dit is vastgelegd in de Auteurswet. Schoolbibliotheken daarentegen betalen die leenvergoedingen niet over alle uitleningen, blijkt uit jaarverslagen. Onder druk van bezuinigingen heeft een aantal bibliotheken een deel van de collectie ondergebracht bij scholen, volgens het zogenoemde Bossche model (de bibliotheek van Den Bosch liep voorop bij deze ontwikkeling). Maar het verplaatsen van de bibliotheekcollectie naar een school betekent volgens de VvL nog niet dat daarmee het leenrecht vervalt. Ook over uitleningen volgens het Bossche model moet de uitlener de vergoeding afdragen, vinden wij. De VvL is een voorstander van innovatie, en waardeert nieuwe bibliotheekvormen, mits de leenrechtvergoeding in stand blijft.

Oordeel Stichting Leenrecht
De VvL overlegt over dit onderwerp met de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Stichting Lezen & Schrijven en met Stichting Leenrecht. De VOB erkent het belang van de leenrechtregeling voor auteurs (en uitgevers), maar wacht een oordeel van Stichting Leenrecht over de nieuwe bibliotheekvormen af.

Commerciële bibliotheken
Ook het ontstaan van vrijwilligersbibliotheken, hoe sympathiek ook, baart de VvL zorgen, evenals de opkomst van commerciële bibliotheken. De VvL heeft hierover onder andere contact gehad met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Gemeenten zijn immers de subsidieverstrekkers van openbare bibliotheken in hun regio. Gemeentelijke bezuinigingen hebben direct effect op de bibliotheken en daarmee indirect op schrijvers. De VNG heeft toegezegd in alle nieuwe bibliotheekorganisaties ook het belang van de schrijvers in het vizier te houden.

Jeroen Thijssen,
bestuurslid Vereniging van Letterkundigen,
mei 2014
 




 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
login