Wie was Charlotte Köhler?
Charlotte Köhler (1892 – 1976) was een van de grootste Nederlandse toneelkunstenaressen. Zij volgde de Toneelschool in Amsterdam en debuteerde in 1917 bij de Koninklijke Vereniging Het Nederlands Toneel. Haar eerste grote succes behaalde zij in 1920 bij Het Schouwtoneel als Eleonora in Pasen van Strinberg.

Charlotte Köhler was bij diverse gezelschappen geëngageerd. Bij de Amsterdamse Toneelvereniging creëerde zij onvergetelijke karakters, mat name Electra in Electra van Sophocles, Medea in Medea van Euripides, Emilia Drei in Het verleden van een vrouw (De naakte kleden) van Pirandello en Elisa Dolittle in Pygmalion van Shaw. De roem die Charlotte Köhler met deze en andere rollen verwierf werd nog overtroffen met haar solotoneel. Deze vorm van toneelkunst is zij vanaf 1926, naast haar engagement bij gezelschappen altijd blijven beoefenen. Na 1955 heeft zij zich uitsluitend aan het solotoneel gewijd. Zij besloot deze carrière in 1963 met In het ravijn van Anton Tsjechov.

Charlotte Köhler was gehuwd met A. Defresne en sinds 1968 met de architect Prof. H.Th. Wijdeveld. Naast een buitengewoon artistiek talent bezat zij een zeldzame maatschappelijke belangstelling. Zij vermaakte haar vermogen, voor elk de helft, aan het Prins Bernhard Cultuurfonds en de Vereniging van Letterkundigen. Eerstgenoemde diende van de opbrengsten stipendia en prijzen toe te kennen aan beeldende kunstenaars, de VvL aan auteurs. Aangezien de VvL niet geëigend is tot dergelijke activiteiten, richtte zij de Stichting Charlotte Köhler op om aan de testamentaire opdracht te voldoen.

De Charlotte Köhler Prijs is een literaire prijs voor de auteur van het beste werk in de disciplines proza, poëzie en toneel in de afgelopen 3 jaar.

Het Charlotte Köhler Stipendium wordt ter beschikking gesteld aan een beginnend Nederlandstalige auteur of vertaler van toneelwerk, proza, poëzie of ander werk dat tot de literatuur gerekend wordt en die maximaal drie titels op zijn naam heeft staan in de afgelopen 5 jaar. Het stipendium dient ter aanmoediging van de auteur en om hem in staat te stellen tijd te steken in zijn werkzaamheden als auteur.

De Charlotte Kohler Prijs (€ 18.000) wordt eens in de drie jaar uitgereikt en het Charlotte Kohler Stipendium ( € 7.000) wordt ieder jaar toegekend. Een vakkundige jury beslist wie in aanmerking komt voor prijs en stipendium.

De vijfjarige cyclus voor het Stipendium is:
jeugdliteratuur (2012)
proza (2013)
poëzie (2014)
theater (2015)
vertalingen (2016)

De driejarige cyclus voor de Prijs is:
poëzie(2014)
theater (2017)
proza (2020)

* Schrijvers en vertalers die in aanmerking willen komen voor prijs en stipendium, kunnen hun werk (in viervoud) sturen naar Stichting Charlotte Köhler, De Lairessestraat 125, 1075 HH te Amsterdam.

In januari 2009 kreeg de Stichting Charlotte Köhler – waar de VvL de zaken voor behartigt – van de notaris het bericht dat schrijfster Netty Koen-Conrad de stichting tot haar erfgenaam had benoemd. De Stichting Charlotte Köhler kent prijzen en stipendia toe aan (beginnende) schrijvers van toneelwerk, proza, poëzie, vertalingen en jeugdliteratuur.

Netty Koen-Conrad is een pseudoniem van Antoinette Hendrike Sondaar. Op 11 december 1917 werd zij te Den Haag geboren. Vanaf haar twaalfde jaar wilde ze al schrijfster worden. Acht schoolschriften schreef zij vol, met als titel ‘Bakvischleven’ en ging ermee naar een Amsterdamse uitgever. Het manuscript werd persoonlijk door de uitgever teruggebracht vergezeld van de goede raad veel haar best te doen, veel te lezen en dan novellen te gaan schrijven. Dat heeft zij gedaan.

Na de middelbare school, volgde zij een cursus journalistiek en schreef verhalen in het Letterkundig bijblad van de Haagse Courant. In 1939 trouwde zij met H.F. Koen, bedrijfsjurist en beroepscomponist en tekstschrijver van lichte muziek voor onder meer De Ramblers. Het echtpaar vestigde zich in Zeist. Aan dit gelukkige huwelijk kwam na 39 jaar een einde door de plotselinge dood van Koen. Koen-Conrads enige zoon overleed aan de gevolgen van een auto-ongeluk. Zij heeft een kleinzoon.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog schreef Netty Koen-Conrad boeken voor oudere meisjes en jonge vrouwen. Pas na de oorlog werden deze uitgegeven, omdat zij geen lid wilde worden van de Cultuurkamer. Na de oorlog volgden vele herdrukken bij Uitgeverij West-Friesland en Uitgeverij Kluitman. De meeste hiervan werden geïllustreerd door Hans Borrebach.
In opdracht van een farmaceutisch bedrijf, schreef zij de biografie van Prof. Dr. Ignaz Semmelweis, de grote strijder tegen kraamvrouwenkoorts. Het werd gestuurd naar alle verloskundigen in Nederland en België.

Netty Koen-Conrad heeft veertig boeken geschreven, waarvan er 38 zijn uitgegeven. Zij was voorts medeoprichter van de Zeister Literaire Kring, waarvan de leden bestonden uit auteurs uit Zeist en omgeving (o.a. Anne de Vries, Roel Houwink, Marie Louise Doudart de la Grée, Johan van Hulzen, Clara Lennart en Hans Edinga). De kring heeft veertig jaar bestaan en is door vergrijzing ten onder gegaan. Ook gaf Koen-Conrad lezingen, voor de Kring, maar ook in bejaardentehuizen over bijvoorbeeld Jean Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Leo Tolstoj, Luigi Pirandello, Theun de Vries, Jan Mens, Siegfried van Praag en Anthonie Doncker. Ze was veelzijdig: ze was tevens ladyspeaker bij modeshows.

Jarenlang is zij, net als haar echtgenoot, lid geweest van de Vereniging van Letterkundigen. Met verlangen dacht zij terug aan de feesten van vroeger, de Boekenbals, en de uitreiking van de Gouden Harp, het muziekgebied van haar man, waar zij prinses Juliana eens ontmoette.
Tijdens vele Boekenweken heeft zij in de Bijenkorf en andere boekhandels handtekeningen uitgedeeld. Ook deed zij mee in televisie-uitzendingen als ‘Wie van de Drie’ en was zij te gast bij Hanneke Groenteman. Ondanks haar hoge leeftijd volgde Netty Koen-Conrad de wereld nog met veel interesse.
Netty Koen-Conrad overleed op 15 december 2008 op 91-jarige leeftijd in Zeist.

(Bron: anoniem www.oudejeugdboeken.nl)

De Charlotte Köhler Prijs, een driejaarlijkse prijs voor schrijvers van literair werk, is dit jaar toegekend aan Mensje van Keulen (1946). Mensje van Keulen is auteur van verhalen en romans. Haar eerste verhaal werd gepubliceerd in 1969 in Hollands Maandblad. Haar inmiddels vele malen herdrukte debuut Bleekers zomer (1972) wordt tot de klassieken in de Nederlandse literatuur gerekend.
De jury acht zowel haar romans als haar verhalen van grote literaire waarde en eert met de bekroning van haar recentst verschenen werk Een goed verhaal (2009) haar trefzekere techniek, haar uitnemende taalgevoel en bijzondere verbeeldingskracht. De jury voor de prijs bestond uit Thomas Verbogt, Elsbeth Etty en Jacqueline Bel.

Het stipendium is dit jaar toegekend aan vertaalster Arieke Kroes.
Zij heeft op dit moment twee literaire werken uit het Spaans vertaald: Sonia Sampayo, De Afrikaanse prinses en Antonio Soler, Afscheid van Barcelona. De jury: "Arieke Kroes schrijft vlekkeloos, mooi idiomatisch Nederlands. (...) Door het volgen van een opleiding aan de VertalersVakschool (2007-2009) geeft Arieke daarnaast blijk van een serieuze aanpak van haar loopbaan als literair vertaler. Wat zij nu al laat zien aan vaardigheid en durf geeft ons de overtuiging dat ze kan uitgroeien tot een vertaalster van formaat." De jury voor het stipendium bestond uit Marijke Emeis, Gea Schelhaas en Ria van Hengel.

Hier kunt u het persbericht lezen.

Het Charlotte Köhler Stipendium is dit jaar toegekend aan toneelschrijver Rik van den Bos.
De jury over het werk van Rik van den Bos: “Met overtuiging hebben wij gekozen voor Rik van den Bos (1982). Rik van den Bos heeft met zijn stuk Berm in 2009 (regie: Gerardjan Rijnders) furore gemaakt, maar ook zijn andere stukken Fietsen en Wij zijn grijs gebied  getuigen van de kracht van zijn talent. Voor een jonge schrijver is zijn werk heel gerijpt. Met veel taalgevoel, techniek en ritme en met zijn soepele, geestige dialogen schrijft Rik van den Bos zeer speelbare theaterteksten.”

De jury, die stukken van beginnende auteurs van de afgelopen vijf jaar beoordeelde, bestond uit Alexandra Koch, Nirav Christophe en Rob de Graaf. De uitreiking vond plaatst op 28 november in Theater Bellevue. Voor een foto-impressie van de uitreiking kunt u hier klikken.